4

Anders naar ‘de media’ kijken

Léonie Sanders

Het zijn net mensen 2.0 – Joris Luyendijk
Gezien op: 
1 oktober, Zaantheater te Zaandam
Te zien t/m: 
27 mei

Aan het einde, bij vragen uit het publiek, wordt Joris Luyendijk een beetje boos om de vraag bij welke bron je moet zijn voor de waarheid. ‘Heb ik nou voor niks net anderhalf uur staan vertellen over dat DE waarheid in de media niet te vinden is?!’ Die vraag kan beantwoord worden met een welgemeende ‘nee’, behalve misschien van de vragensteller. Het theatercollege van journalist Luyendijk was wel degelijk erg interessant en leerzaam. En nodig, in een wereld als deze, vol fake news.

In 2006 bracht hij het boek Het zijn net mensen uit, over het tekort van de journalistiek. In dat boek is de belangrijkste les: zelfs als een journalist alles goed zou doen, is zijn artikel alsnog gefilterd, vervormd, gemanipuleerd, partijdig en versimpeld. Luyendijk praat makkelijk, vertelt met humor en oogt sympathiek. Zijn verhaal lijkt geen ingestudeerd praatje, maar een persoonlijk relaas met impact, taalkundig niet altijd perfect, maar daardoor des te charmanter en oprechter ogend. Zijn overtuiging is vooral dat gezonde scepsis belangrijk is bij het consumeren van nieuws.

Tijdens de voorstelling kun je via een app vragen stellen. Een aantal wordt aan het eind van het college behandeld. Hoewel Luyendijk boeiende antwoorden geeft, blijft wel het gevoel hangen dat er meer in had gezeten. Daarnaast bleef onduidelijk, omdat het publiek tijdens de gehele voorstelling vragen kon insturen, of de vraag inmiddels al afdoende behandeld was in het college en beantwoording dus niet meer nodig was. Het was beter geweest als mensen face-to-face hun vraag hadden kunnen stellen.

Na de pauze behandelt Luyendijk de soms doorgeslagen balans tussen scepsis en wantrouwen. Sommige mensen geloven helemaal niets meer van wat de gevestigde media berichten. Met goed gekozen actuele fragmenten, onder andere uit Pauw, licht Luyendijk dit toe. Hij neemt daar de tijd voor en weet je een beetje wakker te schudden en kritischer te kijken, ook naar de keuze van gasten in talkshows. Dat is interessant en helpt je om anders naar ‘de media’ te kijken.

Tournee t/m 27 mei